Een ZiROP, een GROP en nu ook een HaROP.

Is dat nou nodig, een Rampen Opvangplan voor huisartsen? Ja, zeggen huisartsen in Noord Nederland.
 
Het ligt de meeste huisartsen nog vers in het geheugen: De Mexicaanse griep. Op 11 juni 2009 verklaarde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) dat de uitbraak van de Mexicaanse griep een heuse pandemie geworden was. Huisartsen werden overspoeld met telefoontjes en bezoeken van mensen die bang waren dat ze ‘het’ zouden hebben. De onrust in Nederland was groot. Achteraf gezien is het gelukkig nog allemaal best meegevallen, doordat de agressiviteit van het griepvirus niet veranderde. De rol van de huisartsen bij de uitbraak van deze pandemie was groot.

"Omdat rampen en grote calamiteiten en pandemieën gelukkig maar zelden plaatsvinden, maken ze voor huisartsen geen deel uit van hun dagelijkse routine. Maar als zich een ramp aandient, is het wel van belang dat alle huisartsen snel op de hoogte zijn van de diagnostiek en behandeling van een aandoening c.q. trauma en weten dat zij ondersteund worden in wat zij kunnen doen om de 24-uurs huisartsenzorg te waarborgen. In het HaROP wordt dit voor de situatie in Groningen precies beschreven. Ik werk hier graag aan mee."

J. van der Tuin
Huisarts in Hoogezand & deelnemer projectgroep Groningen

Huisartsen moeten klaar staan

Huisartsen hebben de plicht om hun patiënten altijd de zorg te bieden die ze nodig hebben, ook als er sprake is van een acute situatie zoals de uitbraak van een infectieziekte, of een ramp zoals in Enschede of Volendam.
Maar wat nu als het Mexicaanse griepvirus wel agressiever zou zijn geweest en het ziektebeloop heftiger? Wat als huisartsen zelf bij bosjes om zouden vallen en ziek in bed belandden? Niemand weet wanneer het zover is, maar ooit komt er weer een uitbraak van een infectieziekte. En laten we het niet hopen, maar een 'Enschede of Volendam' ramp kan ook het Noorden van het land treffen. Huisartsen moeten er klaar voor zijn. Ze moeten elkaar goed weten te vinden, afspraken maken over wie welke rol heeft in welke situatie en weten welke bronnen er zijn voor de juiste informatie.

Aan de slag

De huisartsenzorg in Noord Nederland ging serieus aan de slag om (nog) beter voorbereid te zijn bij een langzaam ontwikkelend probleem zoals een pandemie, maar ook een acute situatie zoals een flitsramp. Voor elke provincie word een rampenplan ontwikkeld.

"Het is een mooi project. De rode draad is dat de individuele huisartsen er wel een rol in spelen, maar wel op de achtergrond blijven. Coördinatie vindt plaats door het Crisisteam en Dokterwacht Friesland zorgt voor communicatie"

G.F. Wieringa
Huisarts in Hallum & deelnemer projectgroep Friesland

Crisisteam

Centraal in het rampenplan in elke provincie staat een Crisisteam, dat bestaat uit één of meerdere huisartsen, vertegenwoordigers van de huisartsen dienstenstructuur en vertegenwoordigers van de Huisartsenkring (in Friesland aangevuld met de ROS). De rol van de huisartsen bij de planvorming is van groot belang, omdat zij de situatie kunnen beoordelen aan de hand van de dagelijkse praktijk.
Het Crisisteam onderhoudt in een rampsituatie het contact met de huisartsengroepen en de andere zorgorganisaties, kanaliseert de informatie naar de huisartsen en informeert de GHOR over de werkdruk en de situatie in de huisartsenpraktijken en op de Huisartsendienstenstructuur. Ook adviseert dit team hoe in de uitvoeringsfase het beste gewerkt kan worden op bij de huisartsendienstenstructuur en in de praktijken. Het Crisisteam is essentieel voor een efficiënte communicatie bij een rampscenario of een infectieziekte-uitbraak.

"Als zich een pandemie of calamiteit voordoet, moeten de zorgverleners snel op de juiste manier kunnen optreden. Een goede voorbereiding op hoofdlijnen in het HaROP is dan wel cruciaal. Als je op het moment van de ramp alles nog zou moeten bedenken, ben je natuurlijk veel te laat. Zorgverleners hebben doorgaans een groot improvisatievermogen, dus de preciezere invulling kan gaandeweg tijdens de ramp worden vormgegeven in goed overleg tussen het Crisisteam, de huisartsen en huisartsendienst."

M.H. Stuker
Directeur Centrale Huisartsendienst Drenthe & deelnemer projectgroep Drenthe

HaROP: van, voor en door huisartsen

Het HaROP bestaat uit meerdere delen. In Deel A staat informatie over wat de wet voorschrijft in geval van ramphulpverlening in Nederland. Deel B beschrijft per provincie de specifieke regionale situatie voor een infectieziekte-uitbraak en een flitsramp. De taken voor het crisisteam, de huisartsen en de overige betrokken organisaties zijn uitgewerkt in checklisten in Deel C.

"Wat je ziet is dat het echt gedragen wordt. Het plan is van, voor en door de huisartsen. Ze hebben er alle belang bij dat ze goed voorbereid zijn op crisissituaties. Hoewel ze het allemaal super druk hebben, zetten ze zich er toch voor de volle 100% voor in. Erg plezierig om mee samen te werken!"

Jolanda Corré
Projectleider

Voor meer informatie over het HaROP of acute zorg in uw regio kunt u het dossier Acute Zorg op uw kringwebsite bekijken.